خانهای برای محیط زیست شهرمان

شاید بهترین و راحتترین جای دنیا برای همه ما «خانه» باشد. محلی که در آن پس از خستگی ناشی از کار و فعالیت روزانه و هیاهوی محیط شهر به دنبال آرامش و آسایش میگردیم، آرامشی که با حضور سایر اعضای خانه و بودن در کنار آنها معنای بیشتری پیدا میکند. خانه به لحاظ معنایی یعنی محلی برای راحتی و آسودن که بخش عمدهای از زندگی هر فرد در آنجا میگذرد و شخصیت او در این محیط شکل میگیرد. هر خانه متشکل از اعضایی است و مجموعه این اعضا یک خانواده را شکل میدهد که با یکدیگر رابطه نسبی و یا سببی دارند. یک خانواده کوچکترین نهاد اجتماعی است که از قضا پررنگ ترین و موثرترین نقش را در شکل گیری جوامع بزرگتر ایفا میکند.
واژه خانواده در فعالیتهای اجتماعی نیز کاربرد داشته و به افرادی که دنباله رو یک خط فکری هستند اطلاق میشود که اشتراکات اعضای این خانواده بر خلاف تعریف عام آن نه به واسطه روابط نسبی است و نه سببی بلکه ناشی از علایق و دغدغههای مشترک فکری است؛ مثل خانواده محیط زیست که در اینجا منظور از افرادی است که به محیط زیست اهمیت میدهند و برای حفاظت از آن تلاش میکنند. اعضای این خانواده را متخصصان محیط زیست، فعالان محیط زیست و به طور کلی عموم مردمی تشکیل میدهند که اصل 50 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران موضوع محیط زیست و حفاظت از آن را برایشان یک وظیفه عنوان کرده است. بنابراین همه مردم که اعضای خانواده بزرگ محیط زیست محسوب میشوند، خواسته یا ناخواسته در حفاظت از محیط زیست سهیم هستند.
اما این خانواده بزرگ به مانند هر خانواده دیگری برای هویت یافتن احتیاج به محلی برای باهم و در کنار هم بودن دارد، جایی که در پناه امن آن بتواند به بلوغ و تعالی رسیده و همان گونه که از یک خانواده سالم انتظار میرود به رشد و شکوفایی جامعه خود کمک نماید. خانه محیط زیست همان محل امنی است که میتوان در آنجا انتظار رشد و بلوغ ایدههای سازنده محیط زیستی برای برخورداری از شهری سبز و پایدار از منظر توسعه را داشت؛ محلی برای برپا داشتن زندگی و هدیه کردن آن به سایر شهروندان.
خانه محیط زیست، که احداث آن مدتی است در دستور کار برخی شهرداریها و دانشگاهها قرار گرفته، محلی است برای جلب مشارکت مردم و متخصصان در کمک به مدیریت شهری و همچنین ترویج فرهنگ حفاظت و نگهداری از محیط زیست. محیط زیستی که این روزها حال و روز خوشی ندارد و مشکلاتی از قبیل رشد بی رویه جمعیت، کاهش منابع طبیعی، افزایش آلودگیها، توزیع نامتعادل منابع و رشد صنعتی و اقتصادی نابرابر در حال نابودی آن است. بنابراین به منظور بهره مندی از شهری همسو با اهداف توسعه پایدار، هریک از اعضای این خانواده بزرگ از جمله سازمانهای مردم نهاد، متخصصین، مسئولین شهری و مردم باید دست در دست هم دهند و با همفکری و همکاری نزدیک زیر یک سقف در جهت برخورداری از آسمانی آبی و زمینی پاک همراه و هم مسیر شوند.
شهر زنجان نیز در شرایط فعلی با وجود بهره مندی از شهرداری و شورای شهری که در محافل و نشستهای مختلف دغدغه محیط زیست را یکی از اولویتهای کاری خود عنوان کردهاند، میبایست به سمت و سویی حرکت کند که علاوه بر آگاه سازی عمومی در زمینه اهمیت حفاظت از محیط زیست، تمام اقشار جامعه را در تصمیم گیریهای محیط زیستی مشارکت دهد و این اتفاق روی نخواهد داد مگر با تاسیس خانه یا خانههای محیط زیست در سطح شهر که محلی است مناسبِ همدلی، هم اندیشی و تصمیم گیری برای برخورداری از شهری سبز و پایدار.
روزنامه صدای زنجان - شماره 671/154 - مورخ 95/04/05
امین خزاعی هستم، دانش آموخته، کنشگر، مدرس و وبلاگ نویس محیط زیست و این وبلاگ انعکاس دهنده بخشی از فعالیتها، دیدگاهها، علایق و دغدغههای من در حوزه محیط زیست است.